درباره ایران سئو، خدمات SEO و بهینه سازی سایت بیشتر بخوانید

مدلی برای قرارداد سئو در سال 1396

04/20/2017

مدلی برای قرارداد سئو در سال 1396
طی سالهای گذشته فرمتهای قراردادی مختلفی را با مشتریان پیش برده ایم و همچنان نیاز به تغییرات در قراردادها احساس می شود. یک قرارداد خوب سئو باید بتواند از حقوق ارائه دهنده و گیرنده خدمات سئو تا حد قابل قبولی پاسداری کند. همچنین با توجه به آشنایی کم خدمات گیرندگان به SEO، لازم است بندهای قرارداد با آخرین سیاستهای کاری گوگل و همچنین فضای کلی صنعت سئو هماهنگ باشد. در این نوشتار بهترین مدلی که پایبندی به آن تا حد بالایی سود مشتریان را تضمین می کند، ارایه شده است.

پیش فرضهای لازم:
  • گوگل به طور رسمی تاکید کرده است که هر فعالیت سئو باید در مدت زمان 4 ماه، تاثیر خود را نشان دهد.
  • هدف نهایی سئو، کمک به افزایش فروش سایتهاست. لازمه این کار افزایش میزان حضور در رتبه های مناسب گوگل، بینگ و سایر موتورهای جستجو (Impression) و در نتیجه افزایش بازدید ماهیانه ورودی از جستجو (Organic Traffic) است.
  • لینکها در کسب رتبه های مناسب موثرند بنابراین افزایش تعداد سایتهای لینک دهنده به یک سایت مشخص، به سود آن است.
با توجه به این پیش فرضها، مشتریان باید در قرارداد سئو (SEO Contract) این دو بند را از مجری سئو مطالبه نمایند (دو تعهد مهم):
  • تعهد یک: افزایش تعداد دومینهای لینک دهنده به سایت (Referring domains) با استناد به ahrefs.com و majestic.com
  • تعهد دو: افزایش ترافیک ماهیانه ورودی از جستجو با استناد به گوگل وبمستر تولز (سرچ کنسول) یا گوگل آنالیتیکس
مجری سئو متناسب با تجربه و توان خود باید اعداد مشخصی را برای دو تعهد مهم اشاره شده، ارائه دهد. اما این دو تعهد نیاز به توضیح بیشتر دارند.

افزایش ترافیک ماهیانه ورودی از جستجو
ترافیک ماهیانه ورودی از جستجو به راحتی در سرچ کنسول یا آنالیتیکس قابل بررسی است. اگر سایت تازه شروع به کار کرده است یا داده کافی در اختیار نیست، مجری و مشتری سئو نیاز دارند تا ترافیک فعلی سایتهای مشابه را تخمین بزنند. اگر سایت قبلا فعال بوده یک روش آن است که ترافیک بالاتر از رشد نرمال سایت به عنوان تعهد تعیین گردد. مثلا اگر سایت به طور طبیعی 5 درصد رشد ترافیک دارد، مجری سئو رشد ترافیک 10 یا بیشتر را به صورت ماهیانه تعهد کند.

ممکن است پرسیده شود چرا رتبه ها مورد توجه نیست و بر میزان ترافیک ورودی تاکید شده است. این تاکید به سود مشتریان است و در حقیقت مجریان سئو را ملزم می کند تا پروسه انتخاب کلمات کلیدی و کیفیت حضور در نتایج را با دقت بیشتری اجرا کنند. البته روشن است که انتظار رشد ترافیک بدون توجه به رتبه کلمات پرجستجو، تقریبا نشدنی است.

افزایش ترافیک چه با عدد و چه با درصد مشخص گردد، اگر باکیفیت باشد به سود مشتری است. متاسفانه راههایی برای ایجاد ترافیک غیرواقعی از گوگل وجود دارد که باید دقت شود. رشد ترافیک باید در موبایل و دسکتاپ، همخوانی داشته باشد و سایر پارامترهایی که نشان می دهد ترافیک ایجاد شده باکیفیت و هدفمند است را نیز دستخوش تغییرات ناگهانی نکند. مواردی چون باونس ریت (Bounce Rate)، تعداد صفحه در هر بازدید (Pages per Visit)، زمان حضور در سایت (Time on Site). با بررسی سرچ کنسول و کلماتی که ترافیک با آنها ایجاد شده است نیز با دقت بالایی می توان کیفیت ترافیک را بررسی کرد. به عنوان مثال اگر با عبارتی کم تقاضا به یکباره ترافیک زیادی ایجاد شده است، تردیدی وجود ندارد که ترافیک غیرواقعی است.

برای تعداد دومینهای لینک دهنده چه باید کرد؟
پیشنهادم این است که در هر قرارداد سئو، ابتدا 3 یا 5 رقیب اصلی سایت تعیین گردد. سپس تعداد دومین لینک دهنده به آنها مشخص و میانگین آن محاسبه گردد. پس از محاسبه میانگین، مجری سئو باید متعهد گردد که تعداد دومینهای لینک دهنده را به 80 درصد میانگین محاسبه شده برساند.

در اینجا نیز باید به چند مورد توجه شود:
هر لینک جدیدی ارزش ندارد. یک لینک یا مهم است یا مرتبط یا "هیچکدام". دومینهای جدید لینک دهنده باید نوعا در دسته مرتبط و گاها مهم قرار گیرند و طبعا در دسته هیچکدام نباشند. برای ارزیابی ساده لینکها به این چند مورد باید توجه شود:
  • زبان سایت گیرنده و دهنده لینک یکسان باشد، مثلا هر دو فارسی.
  • مرتبط بودن متن صفحه ای که در آن به سایت مشتری لینک شده است.
  • مهم بودن صفحه اول سایتی که از آن لینک شده است. نوعا Trust Flow و Domain Authority پانزده و بالاتر این اهمیت را نشان می دهد.
  • قرار گرفتن لینک در متن صفحات سایت لینک دهنده، نه در سایدبار و نه در فوتر.
  • لینک می تواند Follow یا Nofollow باشد اما نوعی توازن باید بین این دو وجود داشته باشد.
  • tld سایت لینک دهنده، منطقی باشد. مثلا دریافت لینک از دومینی که .in است، نیاز به بررسی جدی دارد.
چند مورد دیگر:
  • روباتها و اسکریپتهایی وجود دارند که به طور خودکار به سایتها لینک می دهند، که این گونه لینکها ارزش چندانی ندارند.
  • لینک از وبلاگها و فرومها اگر از صفحه ای مرتبط بیاید، دارای ارزش است.
  • بازتاب خبری یک رپورتاژ یا خبر در سایتها و خبرخوانهای مهم یا مرتبط دارای ارزش است.
  • هلینکهای دیگر که در کنار لینک به سایت مشتری قرار گرفته اند اگر به سایتهای غیرمرتبط باشد، همه لینکها را بی ارزش می کند. مثلا لینک با "رزرو هتل" در کنار "تعمیر باطری خودرو" و "فنگ شویی" ارزش چندانی ندارد. اگر مجری سئو نیاز به این نوع لینکها دارد، حداقل دانگهی باشند.
موارد گفته شده تا حد بسیار بالایی درست است اما هنوز هم می توان لینکی یافت که همه شرایط بالا را نقض کند و همچنان با ارزش باشد. نکته ای که باید به آن توجه کنید این است که اگر در فرایند ارزیابی لینکها به طور دایم با لینکهایی روبرو می شوید که شرایط را نقض می کنند و مجری سئو آنها را باارزش می خواند؛ یقین کنید که پروسه سئو درست پیش نمی رود. به عبارت دیگر عمده لینکها را باید به سادگی و بدون هیچ چالشی ارزشگذاری کنید.

و نکته دیگر آنکه لینکهای فوتر و سایدبار همانطور که زود فعال می شوند، زود هم حذف می شوند. لینک درون متن اما این حقیقت را نشان می دهد که به سود مشتری، تولید محتوا انجام شده و پایداری این لینکها در بلندمدت بسیار بیشتر از لینکهای سایدبار و فوتر است.

دستیابی به دو تعهد داده شده باید در یک برنامه یکساله مورد توجه قرار گیرد اما پس از 4 ماه لازم است مجری سئو ثابت نماید که در مسیر درستی قرار دارد و پیشرفت قابل دفاعی در روند پروژه ایجاد شده است. برای توضیح بیشتر تاکید می کنم که نوعا افزایش سریع در سئو، زنگ خطر است. افزایش سریع تعداد دومینهای لینک دهنده از 100 به 1000، ممکن است برای مشتری عواقب هولناکی به دنبال داشته باشد. بنابراین مجریان سئو نباید به فشار و اصرار مشتریان تن دهند و تنها بر رشد طبیعی تاکید کنند. پرکردن عقب ماندگی یک سایت از رقبای مطرح آن، گاه به بیشتر از یکسال زمان نیاز دارد اما مجری سئو موظف است آهنگ رشدی را بیابد که این عقب ماندگی هرچه زودتر، کم یا جبران شود.

حال که این دو تعهد مهم مشخص شد، به این می پردازیم که سئو به طور کلی شامل چه بخشهایی است؟ خدمت سئو به طور کلی شامل این فعالیتهاست:
  • تحلیل وضعیت موجود سایت و رقبای آن
  • انتخاب استراتژی سئو
  • انتخاب کلمات کلیدی
  • بهینه سازی ساختار، کدها و کاربری سایت
  • تولید و انتشار محتوا
  • لینک بیلدینگ با روشهای مختلف
  • تحلیل و ارزیابی نتایج
  • مدیریت همه فرایندهای اشاره شده
و به طور خلاصه اقدامات فوق در موارد زیر دسته بندی می گردد و ما وزن هر یک را در یک پروژه کامل با درصد مشخص کرده ایم:
  1. تحلیل پروژه، 15 درصد
  2. بهینه سازی ساختار سایت، 15 درصد
  3. تولید و انتشار محتوا، 30 درصد
  4. لینک بیلدینگ، 30 درصد
  5. مدیریت پروژه، 10 درصد
این بندها به چه معناست؟
مشتریان سئو با توجه به دو تعهد مهم باید از مجری سئو اقدامات مشخص و قابل ارزیابی درخواست نمایند. فعالیتهای 1، 2 و 5 روی هم 40 درصد پروسه کاری سئو را شامل می شود و تمایز مجریان حرفه ای و مبتدی سئو نیز در همین 3 کار، نهفته است. مجریان مبتدی مستقیما بند 4 را هدف قرار می دهند.

تولید محتوا و لینک بیلدینگ
در بررسی لینکها گفتم که لینک باید درون متن باشد. در ارزش گذاری بخشهای سئو نیز به "تولید محتوا" و "لینک بیلدینگ" وزن بیشتری داده ام. توجه به لینکهای درون متن، تولید محتوا و لینک بیلدینگ را همراستا و مجری سئو را موظف می کند برای هر دو بخش به طور همزمان برنامه داشته باشد و بدین ترتیب سود مشتری تضمین می گردد.

پس از 4 ماه از شروع کار، چه می شود؟
به هر حال پس از 4 ماه از شروع قرارداد باید دستاوردهای مجری برای پروژه ارزیابی گردد. مجری سئو باید نشان دهد پیشرفت در دو تعهد داده شده، هماهنگ با تعهدی است که در برنامه یکساله داده است. اما ممکن است علیرغم همه تلاشها، آهنگ رشد تعهدات قابل توجه نباشد. 

اگر میزان تحقق هر دو تعهد داده شده کمتر از 50 درصد باشد
یعنی اگر کارها خوب پیش نرفت و بخش کمی از تعهدات برآورده شد، مجری سئو چون نتوانسته است پروژه را به درستی تحلیل و مدیریت کند تنها بخشی از رقم قرارداد را دریافت خواهد کرد.

به عنوان مثال تعهد می شود تا پایان قرارداد ترافیک ماهیانه به میزان 100 هزار در ماه افزایش یابد و تعداد دومینهای لینک دهنده، 100 عدد بیشتر شود. اما در عمل ترافیک ماهیانه، 49 هزار بار در ماه و تعداد دومین لینک دهنده، 49 عدد افزایش می یابد. در این حالت میزان پیشرفت کار برای هر دو تعهد، 49 درصد است. «پیشرفت کلی پروژه» ضرب این دو عدد است یعنی حدود 24 درصد.

چنانچه حاصلضرب این دو عدد کمتر از 10 درصد باشد، پیشنهاد می کنم مجری ده درصد قرارداد را دریافت کند و قرارداد فسخ گردد و اگر بیشتر از 10 درصد باشد، پیشنهادم بیست درصد است. پرداختها را این گونه تفسیر کنیم که به هر حال در بندهای 2، 3 و 4 اقداماتی به سود مشتری انجام شده است. به عبارت دیگر مشتری سئو با امضای هر نوع قرارداد سئو ملزم به پرداخت تا بیست درصد مبلغ قرارداد خواهد شد که این الزام مشتریان را به بررسی مجریان سئو قبل از عقد هر گونه قراردادی ترغیب می کند.

اگر میزان تحقق دو تعهد داده شده در هر دو، بالاتر از 50 درصد باشد
در این حالت مجری سئو موفق بوده است و درصد «پیشرفت کلی پروژه» طبق محاسبات ارایه شده در بخش قبل را از رقم کلی قرارداد دریافت می کند.

اگر میزان افزایش ترافیک ماهیانه بالای 50 درصد باشد اما تعداد دومینهای لینک دهنده کمتر از 50 درصد افزایش یابد
در این حالت درصد افزایش ترافیک ماهیانه منهای ده درصد (برای مدیریت نادرست پروژه) به عنوان پیشرفت کلی پروژه لحاظ می شود و مبنای پرداخت خواهد بود. 
حتی سایتی که تعداد دومینهای لینک دهنده به آن بالاتر از همه رقباست هم نیاز به افزایش دارد و مجری سئو نباید صرفا بر بهینه سازی ساختار سایت یا تولید محتوا در خود سایت تاکید کند. لینکها مهم اند و باید با افزایش تعداد دومینهای لینک دهنده، سایت را برای رقابت در آینده و کاستن از نوسانات ترافیک پیش رو آماده کرد.

تحقق دو هدف به طور همزمان مهم است. بسیاری از سایتها با تغییر ساختار یا به روزرسانی محتوا، افزایش ترافیک و رتبه می یابند اما پس از مدتی این روند متوقف می گردد. به عبارت دیگر با حضور رقبای جدید و یا رقبایی که آنها نیز مشکلات سایت خود را برطرف کرده اند، سایت مد نظر ترافیک خود را با رقبا تقسیم می کند و به مروز از دست می دهد. چنانچه افزایش دومینهای لینک دهنده نیز از همان ابتدا مورد توجه قرار بگیرد، رشد ترافیک متوقف نمی شود و سایت مد نظر به سادگی بخشی از ترافیک خود را به رقبا واگذار نمی کند.

مجریان راستین سئو نیز دچار اشتباه می شوند و در بخشی از برنامه ریزی ها و کارهایشان موفق نمی شوند اما تفاوت آنها با دیگران این است که با مشتری خود روراست هستند و نقاط قوت و ضعف را بیان می کنند. داشتن تجربه ناموفق با هر مجری سئو هرچند ناخوشایند است اما تجربه شکست همراه با مجریان راستین سئو، موارد بسیاری را به مشتریان می آموزد که در کنار دیگران خبری از این آموخته ها نیست.

پ.ن: این نوشته را ممکن است متناسب با نظرات مجریان و مشتریان بازبینی کنم. همچنین امیدوارم این پیشنهاد مورد توجه صنف سئو قرار گیرد.


مهدی رودکی